A.Algemeen.
De in deze algemene voorwaarden opgenomen bepalingen in artikel 1 tot en met 12 zijn van toepassing op alle aanbiedingen en overeenkomsten van en met LBA automatisering en LBA administratie- en advieskantoor, gevestigd te Joure (8502 TM), Slotermeer 5-1, nader te noemen LBA, tenzij tussen partijen schriftelijk anders is overeengekomen.

1. Aanbieding en overeenkomst.
1.1 Alle aanbiedingen zijn vrijblijvend en geldig voor de duur van maximaal één maand na dagtekening, tenzij anders vermeld.
1.2 De overeenkomst komt tot stand door ontvangst van de aanvaarding van een aanbod, tenzij een vrijblijvend aanbod nadien onverwijld wordt herroepen.

2. Vertrouwelijke informatie.
2.1 Iedere partij zal alle redelijkerwijs te nemen voorzorgsmaatregelen treffen teneinde de van de andere partij ontvangen informatie van vertrouwelijke aard geheim te houden.

3. Duur en beëindiging van de overeenkomst.
3.1. De overeenkomst wordt aangegaan voor bepaalde tijd. De duur wordt in de overeenkomst omschreven. Indien de overeenkomst betrekking heeft op het periodiek of anderszins regelmatig verlenen van computer-service, wordt de overeenkomst aangegaan voor onbepaalde tijd, tenzij anders uitdrukkelijk is overeengekomen.
3.2 Bij een overeenkomst voor onbepaalde tijd kan opzegging alsdan uitsluitend schriftelijk per aangetekende brief geschieden tegen het einde van een kalenderjaar met een opzegtermijn van ten minste twee maanden, tenzij anders is overeengekomen.
3.3 De overeenkomst kan, behoudens hetgeen is geregeld in artikelen 3.6, 4.5, 9, 13.6, 25.2 en 29.2, tussentijds uitsluitend worden beëindigd door ontbinding en zulks uitsluitend indien de andere partij, na verloop van een redelijke termijn volgende op een deugdelijke schriftelijke ingebrekestelling, toerekenbaar tekortschiet in de nakoming van wezenlijke verplichtingen ingevolge de overeenkomst. De ontbinding dient te geschieden per aangetekende brief aan de andere partij; rechterlijke tussenkomst is niet vereist.
3.4 Indien opdrachtgever op het moment van de ontbinding reeds prestaties ter uitvoering van de overeenkomst had ontvangen, kan hij de overeenkomst slechts gedeeltelijk ontbinden en wel uitsluitend voor dat gedeelte, dat door LBA nog niet is uitgevoerd.
3.5 Bedragen die LBA voor de ontbinding heeft gefactureerd in verband met hetgeen zij reeds ter uitvoering van de overeenkomst heeft verricht of geleverd, blijven onverminderd verschuldigd en worden op het moment van de ontbinding direct opeisbaar.
3.6 In afwijking van het bepaalde in artikel 3.3 kan LBA de overeenkomst zonder rechtelijke tussenkomst door middel van een schriftelijke kennisgeving geheel of gedeeltelijk beëindigen indien opdrachtgever in staat van faillissement wordt verklaard, indien aan hem -al dan niet voorlopig- surséance van betaling wordt verleend, indien hij anderszins niet in staat is aan zijn betalingsverplichtingen te voldoen of indien zijn onderneming wordt geliquideerd of beëindigd, anders dan ten behoeve van reconstructie of samenvoeging van ondernemingen. LBA zal wegens deze ontbinding nimmer tot enige schadevergoeding gehouden zijn.
3.7 Indien de opdrachtgever niet op de in artikel 3.2 voorgeschreven wijze opzegt, maar ophoudt verwerkingsgegevens bij LBA aan te bieden of diensten te betrekken ofwel zodanig weinig verwerkingsgegevens bij LBA aanbiedt of diensten betrekt, dat LBA in redelijkheid mag aannemen dat de opdrachtgever de overeenkomst niet (meer) gestand wenst te doen, heeft LBA het recht opdrachtgever bij wijze van vastgestelde schadevergoeding een direct opeisbaar bedrag in rekening te brengen, gelijk aan 25% van de bedragen, die LBA in de twaalf maanden direct voorafgaande aan de maand waarin LBA geen of zodanig weinig verwerkingsgegevens heeft ontvangen of diensten zijn betrokken van c.q. door de opdrachtgever, aan hem in rekening heeft gebracht, zulks met een minimum van € 500,- (vijfhonderd Euro) en onverlet de eventuele vordering van LBA ter zake van door LBA geleden schade waaronder gemaakte initiële kosten, zoals doch niet beperkt tot die van implementatie. Indien opdrachtgever minder dan twaalf maanden gegevens ter verwerking door LBA heeft aangeboden, worden de verwerkingskosten op jaarbasis vastgesteld door extrapolatie van de kosten over de maanden dat gegevens ter verwerking werden aangeboden.
3.8 Indien de opdrachtgever de overeenkomst heeft opgezegd, maar desondanks na de laatste maand van het kalenderjaar nog verwerkingsgegevens aan LBA stuurt of andere diensten betrekt anders dan voor de (administratieve) afsluiting als bedoeld in artikel 3.9 wordt zijn opzegging geacht ingetrokken te zijn. De dienstverlening zal alsdan doorgaan tegen de alsdan geldende tarieven. Indien de opzegging gedaan was naar aanleiding van een tariefsaanpassing als bedoeld in artikel 4.5, heeft LBA daarnaast het recht de herziene tarieven alsnog met terugwerkende kracht in rekening te brengen vanaf de datum, waarop de prijswijziging normaliter van kracht zou zijn geworden.
3.9 Indien de overeenkomst wordt beëindigd tegen het eind van het kalenderjaar met inachtneming van het bepaalde in artikel 3.2 dan kan de opdrachtgever nog gedurende de eerste twee maanden in het daarop-volgende kalenderjaar prestaties van LBA betrekken voor wat betreft de afsluiting van de (administratieve gegevens) verwerking betreffende het afgelopen kalenderjaar, tegen betaling van de tarieven daarvan zoals deze van toepassing waren op het tijdstip van beëindiging van de overeenkomst.
3.10 Bij beëindiging van de overeenkomst dient de opdrachtgever alle in zijn bezit zijnde versies van door LBA geleverde (niet zijnde door opdrachtgever, middels verkoop, in eigendom verkregen produkten) programmatuur, bijbehorende documentatie, handleidingen, enz, alsmede de door opdrachtgever gemaakt kopieën, naar keuze van LBA te vernietigen of op zijn kosten aan LBA te verzenden. Indien LBA verzoekt voornoemde zaken te vernietigen dan dient de opdrachtgever een verklaring af te geven waarin hij bevestigt dat die vernietiging heeft plaatsgevonden en dat hij niet meer beschikt over door LBA geleverde programmatuur of kopieën daarvan in enigerlei vorm. Als opdrachtgever binnen redelijke termijn, maar ten langste een maand na dagtekening van het schriftelijk verzoek, geen verklaring als boven bedoeld afgeeft c.q. de materialen niet aan LBA heeft geretourneerd, verbeurt, hij aan LBA een direct opeisbare boete ten bedrage van € 500,- alsmede ten bedrage van € 50,- voor elke dag dat de opdrachtgever in deze in gebreke blijft met een  maximum van € 5.000,- doch onverlet de rechten van LBA ter zake van schadevergoeding.

4. Prijzen en tarieven.
4.1 Door LBA opgegeven prijzen en tarieven zijn exclusief porto-, vervoer-, montage-, installatie- en andere bijkomende kosten, alsmede omzetbelasting (BTW) en andere heffingen die van overheidswege worden opgelegd.
4.2 Indien prijsbepalende factoren een verhoging ondergaan, door welke oorzaak dan ook, dan is LBA gerechtigd de overeengekomen prijzen en tarieven dienovereenkomstig te wijzigen. Een dergelijke wijziging geeft de opdrachtgever niet het recht de overeenkomst tussentijds te beëindigen.
4.3 Buiten het in artikel 4.2 geregelde geval kunnen de tarieven van prestaties, waaronder computerservice, door LBA worden gewijzigd bij schriftelijke kennisgeving aan de opdrachtgever. Aldus gewijzigde tarieven zullen gelden vanaf een door LBA in voornoemde kennisgeving te vermelden datum, doch in geen geval eerder dan een maand na verzending van de kennisgeving aan de opdrachtgever.
4.4 Tenzij de opdrachtgever binnen 14 dagen na ontvangst van een kennisgeving van een tariefsaanpassing ex artikel 4.3 schriftelijk LBA in kennis stelt van het feit dat hij bezwaar maakt tegen de voorgenomen verhoging, wordt hij geacht de gewijzigde tarieven te hebben aanvaard.
4.5 In geval opdrachtgever tijdig bezwaar heeft gemaakt tegen een voorgenomen verhoging ex artikel 4.3 en met LBA niet tot overeenstemming komt over wijzigingen van die tarieven, dan heeft opdrachtgever het recht de overeenkomst binnen een maand na voornoemde kennisgeving tegen het einde van het kalenderjaar te beëindigen door middel van een schriftelijke kennisgeving. Als opdrachtgever van dit recht gebruik gemaakt heeft, worden de tarieven ongewijzigd gehandhaafd tot het einde van het lopende kalenderjaar. Als opdrachtgever geen gebruik van het recht van beëindiging maakt, zijn de tarieven een maand na de schriftelijke kennisgeving door LBA van een voorgenomen verhoging van toepassing.

5. Betalingen.
5.1 Alle fakturen zullen door opdrachtgever worden betaald overeenkomstig de op de faktuur vermelde betalingscondities. Bij gebreke van specifieke condities zal opdrachtgever binnen 14 dagen na faktuurdatum betalen. Betaling zal plaatsvinden zonder verrekening of opschorting uit welke hoofde dan ook, behoudens voor zover bij arbitrale of rechterlijke uitspraak is vastgesteld dat opdrachtgever een verrekenbare tegenvordering of een grond tot opschorting heeft.
5.2 Indien opdrachtgever de verschuldigde bedragen niet binnen de overeengekomen termijn betaalt, zal opdrachtgever, zonder dat enige ingebrekestelling nodig is, over het openstaande bedrag een rente van 2% per maand verschuldigd zijn. Indien opdrachtgever na ingebrekestelling nalatig blijft de vordering te voldoen, kan de vordering uit handen worden gegeven in welk geval opdrachtgever naast het alsdan verschuldigde totale bedrag tevens gehouden zal zijn tot volledige vergoeding van alle buitengerechtelijke en gerechtelijke incassokosten, de hoogte van eerstgenoemde kosten daarbij bepaald op 15% van het totale bedrag met een minimum van € 113,45.
5.3 Indien de kredietwaardigheid van opdrachtgever daartoe aanleiding geeft, kan LBA nadere zekerheid verlangen bij gebreke waarvan zij de uitvoering van de overeenkomst mag opschorten.

6. Eigendomsvoorbehoud.
6.1 Alle aan opdrachtgever geleverde zaken blijven eigendom van LBA dan wel diens toeleverancier, totdat alle bedragen, die opdrachtgever verschuldigd is voor de krachtens de desbetreffende overeenkomst geleverde en te leveren zaken, verrichte en te verrichten werkzaamheden, alsmede de bedragen bedoeld in art. 5.2, volledig aan LBA zijn voldaan. Rechten worden aan opdrachtgever steeds verleend of, in het voorkomend geval, overgedragen onder de voorwaarde dat opdrachtgever de overeengekomen vergoedingen tijdig en volledig betaalt.
6.2 Bestanden met specifieke (verwerkings-)gegevens van opdrachtgever blijven onder alle omstandigheden het eigendom van opdrachtgever.

7. Rechten van LBA en opdrachtgever.
7.1 Het auteursrecht alsmede alle overige rechten van intellectuele of industriële eigendom op programmatuur, apparatuur of andere materialen (zoals: analyses, ontwerpen, documentatie, rapporten, offertes etc.) die door LBA aan opdrachtgever worden geleverd of op welke wijze dan ook ter beschikking worden gesteld, berusten uitsluitend bij LBA of diens licentiegevers, en opdrachtgever verkrijgt daarvoor slechts de gebruiksrechten die bij deze voorwaarden uitdrukkelijk worden toegekend, een en ander tenzij in een door LBA en opdrachtgever ondertekend schriftelijk stuk uitdrukkelijk anders is overeengekomen.
7.2 Opdrachtgever is ermee bekend dat de geleverde programmatuur en andere materialen vertrouwelijke informatie en bedrijfsgeheimen van LBA kunnen bevatten en opdrachtgever verbindt zich deze programmatuur en materialen geheim te houden en niet aan enige derde bekend te maken of in gebruik te geven.
7.3 Het is de opdrachtgever niet toegestaan enige aanduiding omtrent auteursrechten, merken, handelsnamen of andere rechten van intellectuele of industriële eigendom uit de programmatuur, apparatuur, of materialen te verwijderen of te wijzigen, daaronder begrepen aanduidingen omtrent het vertrouwelijk karakter en geheimhouding van programmatuur.
7.4 Het is LBA toegestaan maatregelen te nemen ter bescherming van inbreuk op haar rechten.
7.5 LBA zal opdrachtgever vrijwaren tegen elke actie die gebaseerd is op de bewering dat de door LBA zelf ontwikkelde programmatuur inbreuk maakt op een in Nederland geldend auteursrecht. LBA zal de bij eindvonnis onherroepelijk vastgestelde kosten en schade betalen, mits opdrachtgever LBA onmiddellijk schriftelijk informeert en de behandeling van de zaak uitsluitend aan LBA overlaat en hierbij alle medewerking verleent. Het bepaalde in artikel 10 is onverminderd van toepassing. Indien een actie is aangespannen of indien de mogelijkheid daartoe bestaat, kan LBA de programmatuur vervangen of zodanig wijzigen als LBA juist acht.
7.6 Opdrachtgever heeft het recht gebruik te maken van de door LBA geboden mogelijkheden van ondersteuning, programmering, aanpassing of herstel van programmatuur, reparatie van apparatuur en andere werkzaamheden, voorzover deze niet zijn inbegrepen in de overeengekomen of van toepassing zijnde tarieven voor gegevensverwerking tegen berekening door LBA aan opdrachtgever van de alsdan geldende tarieven.

8. Medewerking door opdrachtgever.
8.1 Vanwege de noodzaak dat opdrachtgever zijn medewerking verleent aan het uitvoeren van de overeenkomst, zal opdrachtgever LBA steeds tijdig alle nuttige en noodzakelijke gegevens of inlichtingen verschaffen.
8.2 Opdrachtgever is verantwoordelijk voor het gebruik en een juiste toepassing in zijn organisatie van de apparatuur, programmatuur en van de door LBA te verlenen prestaties alsmede voor toe te passen administratie- en berekeningsmethoden en voor het beveiligen van gegevens.
8.3 Indien is overeengekomen dat opdrachtgever apparatuur, materialen of gegevens op informatiedragers ter beschikking zal stellen, zullen deze voldoen aan de voor het uitvoeren van de werkzaamheden noodzakelijke specificaties.
8.4 Indien voor de uitvoering van de overeenkomst noodzakelijke gegevens niet, niet tijdig of niet overeenkomstig de afspraken ter beschikking van LBA staan of indien opdrachtgever op andere wijze niet aan zijn verplichtingen voldoet, heeft LBA het recht om extra kosten volgens de alsdan geldende prijzen van LBA in rekening te brengen.

9. Leveringstermijnen.
Alle door LBA genoemde (leverings)termijnen zijn naar beste weten vastgesteld op grond van de gegevens die bij het aangaan van de overeenkomst aan LBA bekend waren en deze zullen zoveel mogelijk in acht genomen worden. LBA is niet gebonden aan (leverings)termijnen die vanwege omstandigheden, die zich na het aangaan van de overeenkomst hebben voorgedaan, niet meer gehaald worden. Indien overschrijding van enige termijn dreigt, zullen LBA en opdrachtgever zo spoedig mogelijk in overleg treden.
Een excessieve overschrijding van termijnen kan worden beschouwd als een grond tot ontbinding van de overeenkomst, met inachtneming van het bepaalde in de artikelen 3 en 10.

10. Aansprakelijkheid van LBA - vrijwaring.
10.1 LBA aanvaardt wettelijke verplichtingen tot schadevergoeding voorzover dat uit dit artikel 10 blijkt.
10.2 In geval van toerekenbare tekortkoming in de nakoming van de overeenkomst is LBA slechts aansprakelijk voor vervangende schadevergoeding, d.w.z. vergoeding van de waarde van de achterwege gebleven prestatie behorende bij het gedeelte van de opdracht dat niet wordt ontbonden. Iedere aansprakelijkheid van LBA voor enige andere vorm van schade is uitgesloten, daaronder begrepen aanvullende schadevergoeding in welke vorm dan ook, vergoeding van indirecte schade of gevolgschade of schade wegens gederfde winst. LBA is voorts in geen geval aansprakelijk voor vertragingsschade, schade wegens verlies van gegevens, schade wegens
overschrijding van leveringstermijnen als gevolg van gewijzigde omstandigheden, schade als gevolg van het verschaffen van gebrekkige medewerking, informatie of materialen door opdrachtgever en schade wegens door LBA gegeven inlichtingen of adviezen waarvan de inhoud niet uitdrukkelijk onderdeel van een schriftelijke overeenkomst vormt.
10.3 De door LBA te betalen vervangende schadevergoeding wegens toerekenbare tekortkoming in de nakoming van een overeenkomst zal in geen geval meer bedragen dan 50% (vijftig procent) van de op grond van die overeenkomst gefactureerde bedragen (exclusief BTW) alsmede de nog niet gefactureerde bedragen (exclusief BTW) wegens reeds geleverde produkten of diensten, die LBA reeds wel had kunnen factureren. Indien en voor zover de overeenkomst een  duurovereenkomst is, zal de schadevergoeding wegens toerekenbare tekortkoming in geen geval meer bedragen dan de prijs (exclusief omzetbelasting) bedongen bij de desbetreffende overeenkomst voor de prestaties van LBA in de periode van drie maanden voorafgaande aan het verzuim van LBA. De in dit artikel 10.3 bedoelde bedragen worden verminderd met de door opdrachtgever bedongen en door LBA verleende crediteringen.
10.4 In geval van een onrechtmatige daad van LBA, of van haar werknemers of ondergeschikten waarvoor LBA rechtens aansprakelijk gehouden kan worden, is LBA slechts aansprakelijk voor vergoeding van schade door dood of lichamelijk letsel en van andere schade, deze laatste voor zover ontstaan door opzet of grove schuld. In deze gevallen zal de schadevergoeding in geen geval meer bedragen dan € 500.000,- (vijfhonderdduizend Euro) per schade toebrengende gebeurtenis, waarbij een reeks van samenhangende gebeurtenissen geldt als een gebeurtenis.
10.5 Aansprakelijkheid van LBA voor schade wegens onrechtmatige daad anders dan bedoeld in artikel 10.4 wordt uitdrukkelijk uitgesloten. Indien en voorzover hierop geen beroep kan worden gedaan, zal de schadevergoeding per gebeurtenis -waarbij een reeks van samenhangende gebeurtenissen geldt als een gebeurtenis- in geen geval meer bedragen dan de prijs (exclusief BTW) bedongen bij de overeenkomst tussen partijen in het kader waarvan zich de gebeurtenis heeft voorgedaan of, bij gebreke daarvan, de overeenkomst die tussen partijen van kracht is op het moment van ontstaan van de schade, doch nooit meer dan € 500.000,- (vijfhonderdduizend Euro).
10.6 Voorwaarde voor het ontstaan van enig recht op schadevergoeding is steeds, dat opdrachtgever na het ontstaan daarvan zo spoedig als redelijkerwijs mogelijk is de schade schriftelijk bij LBA heeft gemeld.
10.7 Opdrachtgever vrijwaart LBA voor alle schade die LBA mocht lijden als gevolg van aanspraken van derden die verband houden met door LBA geleverde goederen of andere prestaties, daaronder inbegrepen:
- aanspraken van derden, werknemers van opdrachtgever daaronder begrepen, die schade lijden die het gevolg is van onrechtmatig handelen van werknemers van LBA die ter beschikking zijn gesteld van opdrachtgever en werken onder diens toezicht of op diens aanwijzingen;
- aanspraken van derden, werknemers van LBA daaronder begrepen, die in verband met de uitvoering van de overeenkomst schade lijden die het directe of indirecte gevolg is van handelen of nalaten van opdrachtgever, daaronder begrepen het niet of niet voldoende naleven door opdrachtgever van de Wet Persoonsregistraties, of die het directe of indirecte gevolg is van onveilige situaties in diens bedrijf;
- aanspraken van derden die schade lijden die het gevolg is van een gebrek in door LBA geleverde prestaties die door opdrachtgever werden gebruikt, gewijzigd of doorgeleverd onder toevoeging van of in samenhang met eigen produkten, programmatuur, computerservices of andere prestaties van opdrachtgever of van derden, tenzij opdrachtgever bewijst dat het gebrek niet het gevolg is van gebruik, wijziging of doorlevering als hiervoor bedoeld.

11. Overmacht.
Geen van partijen is gehouden tot nakoming van enige verplichting, indien zij daartoe verhinderd is als gevolg van een omstandigheid die niet is te wijten aan haar schuld, noch krachtens wet, rechtshandeling of in het verkeer geldende opvatting voor haar rekening komt.

12. Toepasselijk recht en geschillen.
12.1 De overeenkomsten tussen LBA en opdrachtgever worden beheerst door Nederlands recht.
12.2 Alle geschillen, die tussen LBA en opdrachtgever mochten ontstaan naar aanleiding van de door LBA met opdrachtgever gesloten overeenkomst, dan wel naar aanleiding van nadere overeenkomsten die daarvan het gevolg mochten zijn, zullen worden beslecht door de bevoegde rechter te Leeuwarden, dan wel door het Gerechtshof te Leeuwarden, tenzij bepalingen van dwingend recht anders voorschrijven.

B.Computerservices.
Uitsluitend op alle aanbiedingen en overeenkomsten van en met LBA ter zake van computerservice, waaronder wordt verstaan het verwerken van gegevens met behulp van apparatuur van LBA, zijn de artikelen 13 tot en met 15 tevens van toepassing.

13. Uitvoering der werkzaamheden.
13.1 LBA zal computerservice met zorg verrichten overeenkomstig de met opdrachtgever schriftelijk vastgelegde afspraken.
13.2 De door LBA te verwerken gegevens dienen door de opdrachtgever te worden geprepareerd en te worden aangeleverd volgens door LBA te geven richtlijnen.
13.3 Tenzij anders is overeengekomen, zal opdrachtgever de te verwerken gegevens brengen naar en de van de verwerking ophalen van de plaats waar LBA de computerservice uitvoert. Verzending en vervoer geschieden voor rekening en risico van opdrachtgever ook indien deze door LBA worden uitgevoerd of verzorgd.
13.4 Alle door LBA bij de computerservice te gebruiken apparatuur, programmatuur en andere goederen blijven eigendom van LBA, ook indien opdrachtgever een vergoeding betaalt voor het ontwikkelen of aanschaffen ervan door LBA.
13.5 LBA kan de van opdrachtgever ontvangen zaken en gegevens en de resultaten van de verwerking onder zich houden totdat opdrachtgever alle verschuldigde bedragen betaald heeft.
13.6 LBA kan wijzigingen aanbrengen in de omvang of inhoud van de te verrichten computerservice. Indien dergelijke wijzigingen een verandering van de bij de opdrachtgever geldende procedures tot gevolg hebben, zal LBA opdrachtgever hierover zo tijdig mogelijk inlichten en komen de kosten van die verandering van die procedures voor rekening van opdrachtgever. In zodanig geval kan opdrachtgever de overeenkomst door middel van een schriftelijke kennisgeving aan LBA beëindigen tegen de datum waarop de wijziging in werking treedt, tenzij wijzigingen in de uitvoering van de werkzaamheden worden aangebracht die noodzakelijk zijn ten gevolge van veranderingen in de wetgeving of anderszins door bevoegde instanties af te geven voorschriften.
13.7 Wijzigingen in de omvang of inhoud van de computerservice leiden niet automatisch tot tariefsverhogingen.
13.8 LBA garandeert voor de duur van de overeenkomst de benodigde programmatuur te onderhouden en zo nodig aan te passen aan wijzigingen in de wetgeving of aan voorschriften van bevoegde instanties, zodanig dat de verwerking van gegevens van opdrachtgever blijvend kunnen worden uitgevoerd met behoud van kwaliteit.

14. Telecommunicatie.
14.1 Indien bij computerservice gebruik wordt gemaakt van telecommunicatie-apparatuur, is opdrachtgever verantwoordelijk voor de juiste keuze en de tijdige beschikbaarheid daarvan op zijn locatie.
14.2 LBA is niet aansprakelijk voor verminking of verlies van gegevens of verwerkingsresultaten gedurende de verzending van gegevens met behulp van telecommunicatiefaciliteiten.
14.3 Bij verwerking van gegevens met gebruik van telecommunicatiefaciliteiten, zal LBA, indien nodig, opdrachtgever toegangscodes toewijzen. LBA zal deze codes met zorg behandelen, maar is op generlei wijze aansprakelijk voor de gevolgen van misbruik van telecommunicatiefaciliteiten.
14.4 Opdrachtgever zal de toegangscodes met zorg behandelen en wel op zodanige wijze dat deze uitsluitend bekend zijn aan door opdrachtgever geautoriseerde personen.

15. Garantie.
Opdrachtgever zal de resultaten van computerservice na ontvangst controleren teneinde bij eventuele gebreken de gevolgen daarvan te beperken. Indien bij computerservice sprake is van gebreken in de resultaten van de verwerking, zal LBA de computerservice herhalen teneinde naar beste vermogen de gebreken te herstellen, mits zodanige gebreken LBA zo spoedig mogelijk doch uiterlijk binnen een week ontvangst van de resultaten schriftelijk zijn meegedeeld. De herhaling zal gratis worden uitgevoerd, tenzij gebreken het gevolg zijn van fouten van opdrachtgever, zoals het aanleveren van onjuiste of onvolledige gegevens, in welk geval LBA haar werkzaamheden tegen alsdan geldende tarieven in rekening kan brengen.

C. Dienstverlening.
Uitsluitende indien LBA overige diensten verleent, zoals bijvoorbeeld organisatie- en automatiseringsadviezen, toepasbaarheidsonderzoek, consultancy, apparatuurselectie, systeemanalyse, informatie- en automatiseringsplanning, logistiek, systeembeheer, facilities en interim management, opleidingen en trainingen, assistentie bij ontwikkeling van programmatuur en opleidingen, zijn artikelen 16 en 17 tevens van toepassing.

16. Uitvoering.
16.1 LBA zal de dienstverlening met zorg uitvoeren, in voorkomend geval overeenkomstig de met opdrachtgever schriftelijk vastgelegde afspraken en procedures.
16.2 Indien is overeengekomen dat de onder 16 en 17 bedoelde dienstverlening in fasen zal plaatsvinden, kan LBA de aanvang van de diensten die tot een volgende fase behoren uitstellen totdat opdrachtgever de resultaten van de daaraan voorafgaande fase schriftelijk heeft goedgekeurd.

17. Wijziging of meerwerk.
17.1 Opdrachtgever aanvaardt dat, indien partijen overeenkomen dat de te leveren diensten worden uitgebreid of gewijzigd, het tijdstip van voltooiing van de dienstverlening daardoor kan worden beïnvloed. LBA zal opdrachtgever daaromtrent zo spoedig mogelijk op de hoogte stellen.
17.2 Indien voor de dienstverlening een vaste prijs is afgesproken, zal LBA opdrachtgever vooraf inlichten, indien een uitbreiding of wijziging als hiervoor bedoeld tot gevolg heeft dat de overeengekomen prijs wordt beïnvloed.

D.Ontwikkeling van programmatuur.
Uitsluitend indien LBA in opdracht van opdrachtgever programmatuur ontwikkelt zijn de artikelen 18 tot en met 21 tevens van toepassing. Onder de term programmatuur wordt verstaan de computerprogramma's vastgelegd op voor computer leesbaar materiaal en de daarbij behorende gebruikersinformatie.

18. Ontwikkeling van programmatuur.
18.1 Partijen zullen schriftelijk specificeren welke programmatuur ontwikkeld zal worden en op welke manier dit zal geschieden. LBA zal de programmatuurontwikkeling met zorg uitvoeren op basis van door opdrachtgever te verstrekken gegevens, voor de juistheid en volledigheid waarvan opdrachtgever instaat.
18.2 Indien is overeengekomen dat de programmatuurontwikkeling in fasen zal plaatsvinden, kan LBA de aanvang van de werkzaamheden die tot een volgende fase behoren uitstellen, totdat opdrachtgever de resultaten van de daaraan voorafgaande fase schriftelijk heeft goedgekeurd.
18.3 Onverminderd het bepaalde in art. 7.1 verkrijgt de opdrachtgever, met betrekking tot geheel in zijn opdracht en te zijnen behoeve ontwikkelde programmatuur, het niet-exclusieve recht tot onbeperkt gebruik van de programmatuur in zijn eigen bedrijf. Partijen kunnen schriftelijk anders overeenkomen. Slechts indien dit uitdrukkelijk schriftelijk is overeengekomen, wordt de broncode van deze programmatuur aan de opdrachtgever ter beschikking gesteld en is opdrachtgever gerechtigd in deze programmatuur wijzigingen aan te brengen.

19. Wijzigingen en meerwerk.
19.1 Opdrachtgever aanvaardt dat, indien partijen overeenkomen dat de te leveren werkzaamheden worden uitgebreid of gewijzigd, het tijdstip van voltooiing van de werkzaamheden daardoor kan worden beïnvloed. LBA zal opdrachtgever daaromtrent zo spoedig mogelijk op de hoogte stellen.
19.2 Indien voor de werkzaamheden een vaste prijs is afgesproken, zal LBA opdrachtgever tevoren inlichten, indien een uitbreiding of wijziging als hiervoor bedoeld tot gevolg heeft dat de overeengekomen prijs wordt beïnvloed.

20. Oplevering en acceptatie.
20.1 LBA zal de te ontwikkelen programmatuur aan opdrachtgever conform de schriftelijk vastgelegde specificaties opleveren. De oplevering is voltooid nadat programmatuur ter beschikking van de opdrachtgever is gesteld of, indien zulks is overeengekomen, na installatie van de programmatuur bij opdrachtgever.
20.2 De programmatuur wordt geacht te zijn aanvaard na oplevering. Indien een acceptatietest schriftelijk tussen beide partijen is overeengekomen, wordt de programmatuur geacht te zijn aanvaard na acceptatie door opdrachtgever, of 14 (veertien) dagen na oplevering, indien opdrachtgever LBA niet schriftelijk over de gebreken heeft geïnformeerd overeenkomstig het bepaalde in artikel 20.5, of na herstel van de gemelde gebreken.
20.3 Indien een schriftelijke overeenkomst tussen partijen voorziet in acceptatie van de programmatuur door opdrachtgever, heeft opdrachtgever het recht de programmatuur gedurende 14 (veertien) dagen na oplevering te testen, tenzij in die overeenkomst een andere termijn wordt genoemd.
20.4 Indien bij het uitvoeren van de acceptatietest blijkt dat de in de programmatuur voorkomende gebreken de voortgang van de acceptatietest belemmeren, zal opdrachtgever LBA hierover schriftelijk en gedetailleerd informeren in welk geval de testperiode van 14 (veertien) dagen onderbroken wordt totdat de programmatuur in essentie conform de schriftelijk vastgelegde specificaties functioneert.
20.5 Indien bij het uitvoeren van de acceptatietest blijkt dat de programmatuur gebreken vertoont waardoor deze niet aan de schriftelijk vastgestelde specificaties voldoet, zal opdrachtgever LBA onmiddellijk na afloop van de testperiode in een schriftelijk en gedetailleerd acceptatieverslag over de gebreken informeren. LBA zal in dat geval de gemelde gebreken binnen een redelijke termijn herstellen. Het herstel geschiedt gratis indien de programmatuur voor een vaste prijs is ontwikkeld. De programmatuur wordt door opdrachtgever geacht te zijn geaccepteerd, indien deze in essentie conform de schriftelijke vastgelegde specificaties funktioneert.

21. Garantie.
Gedurende een periode van drie maanden na aanvaarding zal LBA naar beste vermogen eventuele gebreken herstellen indien de programmatuur niet aan de schriftelijke vastgelegde specificaties voldoet. LBA garandeert niet dat de programmatuur zonder onderbreking of gebreken zal werken of dat alle gebreken zullen worden verbeterd. Uitsluitend indien de programmatuur voor een vaste prijs is ontwikkeld, zal dergelijk herstel gratis worden uitgevoerd, tenzij er sprake is van gebruikersfouten van opdrachtgever of van andere niet aan LBA toe te rekenen oorzaken of indien de gebreken bij het uitvoeren van de acceptatietest hadden kunnen worden vastgesteld.
Herstel van eventueel verloren gegane gegevens valt niet onder de garantie. De garantie is niet van toepassing indien de programmatuur door anderen dan LBA is gewijzigd.

E. Gebruiksrechten van programmatuur.
Uitsluitend op alle door LBA aan opdrachtgever geleverde programmatuur, met uitzondering slechts van programmatuur die geheel in opdracht en ten behoeve van opdrachtgever is ontwikkeld of betrokken van derden, zijn de artikelen 22 tot en met 25 tevens van toepassing. Onder de term programmatuur wordt verstaan de computerprogramma's vastgelegd op voor computer leesbaar materiaal en de daarbij behorende gebruikersdocumentatie, alles met inbegrip van eventueel te verstrekken nieuwe versies.

22. Gebruikersrecht.
22.1 LBA verleent opdrachtgever slechts het niet-exclusieve recht tot het gebruik van programmatuur.
22.2 De programmatuur mag door de opdrachtgever uitsluitend in zijn eigen bedrijf worden gebruikt op die verwerkingseenheid waarvoor het gebruikersrecht is verstrekt. Bij gebreke van een overeenkomst daaromtrent geldt de verwerkingseenheid van de opdrachtgever, waarop de programmatuur voor het eerst is gebruikt als verwerkingseenheid waarvoor het gebruiksrecht is verstrekt. Bij eventuele storing kan de programmatuur tijdelijk op een andere verwerkingseenheid worden gebruik.
22.3 Tenzij LBA afwijkende bepalingen stelt, is het opdrachtgever voor beveiligingsdoeleinden toegestaan maximaal twee kopieën te maken van de programmatuur. Deze kopieën zullen door de opdrachtgever niet worden gebruikt, maar alleen worden aangewend ter vervanging van het onbruikbaar geworden originele materiaal en dienen steeds te zijn voorzien van dezelfde labels en indicaties als het oorspronkelijke materiaal.
22.4 Het gebruiksrecht is zonder schriftelijke toestemming van LBA niet aan derden overdraagbaar. Het is de opdrachtgever niet toegestaan de programmatuur te verkopen, verhuren, vervreemden of in zekerheid over te dragen, of op welke wijze dan ook ter beschikking van enige derde te stellen. Opdrachtgever zal de programmatuur niet wijzigen, aan derden in gebruik afstaan of ten behoeve van derden gebruiken. De broncode van de programmatuur wordt aan opdrachtgever niet ter beschikking gesteld.

23. Garantie.
23.1 Gedurende een periode van drie maanden na levering zal LBA naar beste vermogen eventuele gebreken herstellen, indien de programmatuur niet aan de schriftelijke specificaties voldoet. LBA garandeert niet dat de programmatuur zonder onderbreking of gebreken zal werken of dat alle gebreken zullen worden verbeterd. Uitsluitend indien er een onderhoudsovereenkomst is gesloten of indien er sprake is van een gebruiksvergoeding waarbij het onderhoud is inbegrepen zal dergelijk herstel gratis worden uitgevoerd. LBA kan het herstel van de gebreken tegen alsdan geldende tarieven in rekening brengen in geval van gebruiksfouten van opdrachtgever of van andere niet aan LBA toe te rekenen oorzaken. Herstel van eventueel verloren gegane gegevens valt niet onder de garantie. De garantie is niet van toepassing indien de programmatuur door anderen dan LBA is gewijzigd.
23.2 LBA garandeert uitsluitend de werking van programmatuur indien deze wordt gebruikt op de apparatuur en met behulp van de systeemprogrammatuur waarvoor LBA de programmatuur bij oplevering geschikt heeft gemaakt.
23.3 Indien door opdrachtgever wijzigingen worden aangebracht ten aanzien van de hard- en software, in de samenstelling van de apparatuur of in enig onderdeel daarvan -waarop de door LBA geleverde programmatuur wordt gebruikt- anders dan met de uitdrukkelijke schriftelijke instemming van LBA, vervallen alle garanties betreffende de werking van de door LBA geleverde programmatuur.

24. Onderhoud.
24.1 Indien voor de programmatuur een onderhoudsovereenkomst is gesloten of indien er sprake is van een gebruiksvergoeding waarbij het onderhoud is inbegrepen, zal opdrachtgever overeenkomstig de gebruikelijke procedures van LBA geconstateerde gebreken in de programmatuur aan LBA melden. Na ontvangst van de melding zal LBA naar beste vermogen eventuele gebreken herstellen indien de programmatuur niet aan de schriftelijke specificaties voldoet. De resultaten zullen afhankelijk van de urgentie op de bij LBA gebruikelijke wijze ter beschikking worden gesteld. LBA garandeert niet dat de programmatuur zonder onderbreking of gebreken zal werken of dat alle gebreken verbeterd zullen worden.
24.2 LBA kan de kosten van herstel tegen alsdan geldende tarieven in rekening brengen in geval van gebruiksfouten van opdrachtgever of van andere niet aan LBA toe te rekenen oorzaken of indien de programmatuur door anderen dan LBA is gewijzigd of wordt onderhouden. Herstel van eventueel verloren gegane gegevens valt niet onder het onderhoud.
24.3 Indien de opdrachtgever de programmatuur niet gebruikt op de apparatuur en met behulp van de systeemprogrammatuur waarvoor LBA de programmatuur bij oplevering geschikt heeft gemaakt, is LBA gerechtigd het onderhoud op te schorten, onverlet haar recht om gemaakte kosten tegen alsdan geldende tarieven in rekening te brengen.
24.4 Indien een onderhoudscontract is gesloten, zal LBA bij het beschikbaar komen van verbeterde versies van de programmatuur deze aan opdrachtgever ter beschikking stellen. Drie maanden na het beschikbaar stellen van een verbeterde versie is LBA niet meer verplicht tot het herstellen van eventuele gebreken in de oude versie. Voor het ter beschikking stellen van een versie met nieuwe mogelijkheden en functies kan LBA een vergoeding vragen.

25. Programmatuur van toeleveranciers.
25.1 Indien een toeleverancier van LBA het recht tot het gebruik van programmatuur slechts verleent overeenkomstig de bepalingen van zijn gebruiks- of licentieovereenkomst, of indien het onderhoud wordt uitgevoerd overeenkomstig de bepalingen van de toeleverancier van LBA, zijn de bepalingen van die overeenkomst van toepassing indien en voorzover het bepaalde als in de artikelen 23 tot en met 25 van deze voorwaarden hierdoor wordt beperkt met alsdan  terzijdestelling van hetgeen hierdoor is beperkt. Opdrachtgever aanvaardt genoemde bepalingen in de overeenkomsten van de toeleveranciers van LBA. LBA zal opdrachtgever op diens verzoek informeren over de inhoud daarvan.
25.2 LBA is gerechtigd de gebruiksovereenkomst tussentijds te beëindigen in geval een toeleverancier de bevoegdheid van LBA tot ingebruikgeving van de programmatuur of delen van de programmatuur beëindigt dan wel aanzegt te zullen beëindigen, in welk geval LBA gehouden zal zijn, voor zover in redelijkheid uitvoerbaar binnen haar vermogen, middels een nieuwe gebruiksrechtovereenkomst voor vervanging zorg te dragen.
25.3 Opdrachtgever vrijwaart LBA voor enigerlei aanspraken op grond van octrooi- of auteursrechten of leverings- of andere voorwaarden van toeleveranciers van programmatuur aan de opdrachtgever, indien die programmatuur dient te worden gekopieerd naar andere informatiedragers om geïntegreerd te worden gebruikt met programmatuur van LBA.
25.4 Indien door de opdrachtgever, op verzoek van LBA, niet kan worden aangetoond dat hij beschikt over het volledige gebruiksrecht voor programmatuur van derden, zal LBA niet meewerken aan het kopiëren van die programmatuur ten behoeve van integratie in door LBA te leveren programmatuur, c.q. zal reeds gekopieerde programmatuur worden vernietigd.

F. Gebruiksrechten van apparatuur.
Uitsluitend op alle door LBA aan opdrachtgever geleverde apparatuur, met uitzondering slechts van apparatuur die geheel in opdracht en ten behoeve van opdrachtgever is ontwikkeld of betrokken van derden, zijn de artikelen 26 tot en met 29 tevens van toepassing. Onder de term apparatuur wordt verstaan computerapparatuur, eventueel inclusief randapparatuur, kantoormachines, (tele) communicatieapparatuur enz.

26. Gebruikersrecht.
26.1 LBA verleent opdrachtgever slechts het niet-exclusieve recht tot het gebruik van apparatuur.
26.2 De apparatuur mag door de opdrachtgever uitsluitend in zijn eigen bedrijf worden gebruikt.
26.3 Het gebruiksrecht is zonder schriftelijke toestemming van LBA niet aan derden overdraagbaar. Het is de opdrachtgever niet toegestaan de apparatuur te verkopen, verhuren, vervreemden of in zekerheid over te dragen, of op welke wijze dan ook ter beschikking van enige derde te stellen. Opdrachtgever zal de apparatuur niet wijzigen, aan derden in gebruik afstaan of ten behoeve van derden gebruiken.

27. Garantie.
27.1 Gedurende een periode van drie maanden na levering zal LBA naar beste vermogen eventuele gebreken herstellen, indien de apparatuur niet aan de schriftelijke specificaties voldoet. LBA garandeert niet dat de apparatuur zonder onderbreking of gebreken zal werken of dat alle gebreken zullen worden verbeterd. Uitsluitend indien er een onderhoudsovereenkomst is gesloten of indien er sprake is van een gebruiksvergoeding waarbij het onderhoud is inbegrepen zal dergelijk herstel gratis worden uitgevoerd. LBA kan het herstel van de gebreken tegen alsdan geldende tarieven in rekening brengen in geval van gebruiksfouten van opdrachtgever of van andere niet aan LBA toe te rekenen oorzaken. Herstel van eventueel verloren gegane gegevens valt niet onder de garantie. De garantie is niet van toepassing indien de apparatuur door anderen dan LBA is gewijzigd.
27.2 LBA garandeert uitsluitend de werking van de apparatuur waarvoor LBA deze bij oplevering geschikt heeft gemaakt.
27.3 Indien door opdrachtgever wijzigingen worden aangebracht ten aanzien van de hard- en/of software, in de samenstelling van de apparatuur of in enig onderdeel daarvan -waarvoor de door LBA geleverde apparatuur wordt gebruikt- anders dan met de uitdrukkelijke schriftelijke instemming van LBA, vervallen alle garanties betreffende de werking van de door LBA geleverde apparatuur.

28. Onderhoud.
28.1 Het bedrag dat voor het onderhoud van apparatuur in rekening wordt gebracht bedraagt per jaar 15% van het bruto verkoopbedrag (exclusief BTW) van de in de overeenkomst genoemde apparatuur met een minimum van € 113,45, tenzij schriftelijk anders is overeengekomen.
28.2 Indien voor de apparatuur een onderhoudsovereenkomst is gesloten of indien er sprake is van een gebruiksvergoeding waarbij het onderhoud is inbegrepen, zal opdrachtgever overeenkomstig de gebruikelijke procedures van LBA geconstateerde gebreken aan de apparatuur aan LBA melden. Na ontvangst van de melding zal LBA naar beste vermogen eventuele gebreken herstellen indien de apparatuur niet aan de schriftelijke specificaties voldoet. De resultaten zullen afhankelijk van de urgentie op de bij LBA gebruikelijke wijze ter beschikking worden gesteld. LBA garandeert niet dat de apparatuur zonder onderbreking of gebreken zal werken of dat alle gebreken verbeterd zullen worden.
28.3 LBA kan de kosten van herstel tegen alsdan geldende tarieven in rekening brengen in geval van gebruiksfouten van opdrachtgever of van andere niet aan LBA toe te rekenen oorzaken of indien de apparatuur door anderen dan LBA is gewijzigd of wordt onderhouden. Herstel van eventueel verloren gegane gegevens valt niet onder het onderhoud.
28.4 Indien de opdrachtgever de apparatuur niet gebruikt op de al dan niet overeengekomen wijze waarvoor LBA de apparatuur bij oplevering geschikt heeft gemaakt, is LBA gerechtigd het onderhoud op te schorten, onverlet haar recht om gemaakte kosten tegen alsdan geldende tarieven in rekening te brengen.

29. Apparatuur van toeleveranciers.
29.1 Indien een toeleverancier van LBA het recht tot het gebruik van apparatuur slechts verleent overeenkomstig de bepalingen van zijn gebruiks- of licentieovereenkomst, of indien het onderhoud wordt uitgevoerd overeenkomstig de bepalingen van de toeleverancier van LBA, zijn de bepalingen van die overeenkomst van toepassing indien en voorzover het bepaalde als in de artikelen 26 tot en met 29 van deze voorwaarden hierdoor wordt beperkt met alsdan terzijdestelling van hetgeen hierdoor is beperkt. Opdrachtgever aanvaardt genoemde bepalingen in de overeenkomsten van de toeleveranciers van LBA. LBA zal opdrachtgever op diens verzoek informeren over de inhoud daarvan.
29.2 LBA is gerechtigd de gebruiksovereenkomst tussentijds te beëindigen in geval een toeleverancier de bevoegdheid van LBA tot ingebruikgeving van de apparatuur of delen van de apparatuur beëindigt dan wel aanzegt te zullen beëindigen, in welk geval LBA gehouden zal zijn, voor zover in redelijkheid uitvoerbaar binnen haar vermogen, middels een nieuwe gebruiksrechtovereenkomst voor vervanging zorg te dragen.

G. Verkoop van apparatuur.
Uitsluitend indien LBA apparatuur aan opdrachtgever verkoopt, zijn de artikelen 30 tot en met 32 tevens van toepassing.

30. Aflevering en risico.
30.1 Indien dit schriftelijk is overeengekomen zal LBA de aan opdrachtgever verkochte apparatuur afleveren op een door opdrachtgever aan te wijzen plaats in Nederland.
30.2 In alle gevallen draagt opdrachtgever, na aflevering door of namens LBA bij de ingang van het adres van installatie, alle risico's van verlies, vergaan of beschadiging, ongeacht de oorzaak daarvan.
30.3 LBA is niet aansprakelijk indien de aflevering niet kan plaatsvinden door onvoorziene omstandigheden, waaronder tevens begrepen zijn vertragingen bij of wanprestaties door toeleveranciers.

31. Installatie.
31.1 Indien dit schriftelijk is overeengekomen, zal LBA de apparatuur installeren of laten installeren.
31.2 In alle gevallen zal opdrachtgever, voor aflevering van de apparatuur een passende installatieplaats met alle noodzakelijke faciliteiten, zoals bekabeling en telecommunicatiefaciliteiten, ter beschikking stellen.
31.3 De apparatuur wordt geacht door opdrachtgever te zijn aanvaard op de datum van installatie of op de eerste dag volgend op de afleveringsdatum indien opdrachtgever de apparatuur zelf zal opstellen, of nalatig is met het voldoen aan de hiervoor vermelde verplichtingen.

32. Garantie.
32.1 De apparatuur wordt gedurende een periode van drie maanden na aanvaarding gegarandeerd tegen materiaal- en fabricagefouten, tenzij anders overeengekomen. De garantie houdt uitsluitend in dat LBA voor zijn rekening naar beste vermogen de fouten zal herstellen. Alle
vervangen onderdelen worden eigendom van LBA. De garantie is niet van toepassing indien de gebreken geheel of gedeeltelijk het gevolg zijn van onjuist, onzorgvuldig of ondeskundig gebruik, van buiten komende oorzaken, zoals bijvoorbeeld brand of waterschade, of indien de apparatuur door anderen dan LBA is gewijzigd of wordt onderhouden.
32.2 Herstel buiten het kader van deze garantie zal door LBA in rekening worden gebracht.
32.3 Indien de apparatuur door LBA van een toeleverancier is betrokken, zijn de garantiebepalingen van de toeleverancier van toepassing, indien en voorzover de garantie als omschreven in artikel 32.1 en 32.2 hierdoor wordt beperkt met alsdan terzijdestelling van hetgeen hierdoor wordt beperkt. LBA zal opdrachtgever op zijn verzoek informeren over de van toepassing zijnde bepalingen.